سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
107
قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)
مسلم و مسلمة . و گاهى بطور ندرت باسماء ملحق مىشود مانند : امرء و امرئة و رجل و رجلة . قابل توجّه است كه « تاء » فارقه بين مذكر و مونث در چهار وصف ملحق به كلمه نميشود و آن چهار تا عبارتند از : 1 - وصفى كه بر وزن فعول بوده و به معناى فاعل باشد مانند : صبور كه به معناى « صابر » است و در مذكّر و مؤنّث يكسان مىباشد . 2 - وصفى كه بر وزن مفعال باشد مانند : مهذار ( مرد يا زنى كه بسيار هذيان بگويد ) . 3 - وصفى كه بر وزن مفعيل باشد مثل : معطير ( مرد يا زنى كه خوشبو باشد ) . 4 - وصفى كه بر وزن مفعل باشد همچون . مغشم ( مرد يا زنى كه بىشرم باشد ) . ناگفته نماند در وصفى كه بر وزن فعيل بوده و به معناى مفعول باشد همچون قتيل كه به معناى « مقتول » است غالبا تاء ممتنع است مشروط باينكه موصوفش در عبارت مذكور باشد مانند : رجل قتيل و امرئة قتيل . تذكّر : اگر در موارد چهارگانه مذكور تاء تأنيث به وصف ملحق شود مىبايد حمل بر شذوذ و نذرت گردد . ذات و معنا اسم از نظر قوام مسمّى و عدم قوامش به خود بر دو قسم است : 1 - اسم ذات . 2 - اسم معنا .